Pierwsza praca i biurowe zwyczaje. Jak odnaleźć się między Casual Friday, owocowymi czwartkami i integracjami?
Pierwsze dni w biurze potrafią być intensywne – trzeba zapamiętać nowe nazwiska, odnaleźć się w komunikatorze, poznać zakres swojej roli i wdrożyć się w nowe obowiązki. A kiedy nowa osoba próbuje to wszystko uporządkować, na firmowym kanale lub grupie pojawiają się komunikaty: „jutro Casual Friday”, „we wtorek Pizza Day”, „kto idzie na afterwork”, „ruszyły zapisy na team-building”. Dla osób z wieloletnim stażem ich znaczenie jest oczywiste, ale dla kogoś, kto dopiero zaczyna, to kolejne sytuacje do rozszyfrowania.
Nie zawsze od razu wiadomo, czy udział w takich wydarzeniach jest oczekiwany, jak ubrać się na daną okazję, czy wypada odmówić i do kogo skierować pytania. Takie zakłopotanie to naturalna sprawa – szczególnie gdy dopiero wchodzi się na rynek pracy i firmową rzeczywistość zna się głównie z opowieści. Biurowe rytuały nie są egzaminem z dopasowania do firmy. To część kultury organizacyjnej, którą poznaje się stopniowo: przez obserwację, pytania i sprawdzanie, jakie zasady obowiązują w danej sytuacji.
Dlaczego firmy organizują takie inicjatywy?
Firmowe inicjatywy mogą pełnić kilka funkcji jednocześnie: rozluźniać atmosferę, ułatwiać poznanie osób spoza własnego zespołu, wspierać poczucie przynależności i pokazywać, jak organizacja buduje relacje między pracownikami. Na pierwszy rzut oka mogą wydawać się drugorzędnym elementem biurowej codzienności, jednak ich znaczenie nie sprowadza się wyłącznie do urozmaicenia tygodnia. W opracowaniu U.S. Surgeon General poświęconym zdrowiu psychicznemu i dobrostanowi w miejscu pracy relacje, wspólnota i poczucie przynależności zostały wskazane jako ważne elementy dobrostanu w pracy. W tym kontekście wspólna przerwa, zespołowe śniadanie lub nieformalne spotkanie mogą ułatwiać codzienny kontakt, zwłaszcza między osobami, które na co dzień rzadko ze sobą współpracują.
Nie znaczy to jednak, że firmowe rytuały świadczą o jakości całego miejsca pracy. Wspólna pizza, owoce, wygodna kanapa czy pokój gier nie zastąpią dobrej organizacji, szacunku i jasnej komunikacji. Mogą więc poprawiać atmosferę, ale nie zrekompensują chaosu, przeciążenia obowiązkami ani trudnych relacji w zespole.
Jakie zwyczaje pojawiają się w firmach najczęściej?
Firmowe zwyczaje zależą od kultury organizacji, sposobu pracy i pomysłów osób, które je przygotowują. W jednym miejscu będą to owoce w kuchni i luźniejszy strój w piątki, w innym – dni z psem, pokoje gier lub wydarzenia tematyczne. Kilka inicjatyw pojawia się jednak na tyle często, że warto wiedzieć, czego można się po nich spodziewać.
Dni, kiedy w pracy robi się mniej formalnie
Casual Friday najczęściej pojawia się w firmach, w których na co dzień obowiązuje bardziej formalny dress code. Jeden dzień w tygodniu pozwala wtedy wybrać swobodniejszy strój, choć zakres tej swobody zależy od firmy. W jednym biurze oznacza to jedynie rezygnację z garnituru, w innym pracownicy ubierają się niemal tak jak poza pracą. Tego dnia można więc postawić na jeansy i T-shirt, chinosy z koszulką polo, prostą sukienkę albo sportowe obuwie, w tym sneakersy damskie lub męskie. Co ważne, strój może być wygodniejszy niż w pozostałe dni, ale nadal powinien być czysty, schludny i odpowiedni do miejsca pracy. A jeśli na ten dzień zaplanowano spotkanie z klientem, prezentację albo oficjalne wydarzenie, warto dostosować strój do rangi spotkania i ogólnych zasad obowiązujących w firmie.
Nieco inny charakter mają dni tematyczne. Polegają one na wybraniu przez firmę lub zespół motywu przewodniego, do którego pracownicy mogą nawiązać strojem. Takie inicjatywy zwykle pojawiają się przy okazji świąt, wydarzeń sportowych lub firmowych akcji. Nie trzeba przygotowywać pełnego kostiumu – często wystarczy świąteczny sweter, ubranie w ustalonym kolorze albo drobny akcent związany z motywem. Jeśli komunikat nie podaje szczegółów, warto sprawdzić zdjęcia z poprzednich edycji lub zapytać organizatora.
Owoce, Pizza Day i inne jedzeniowe rytuały
Jedzeniowe inicjatywy mogą przybierać różne formy. W ramach „owocowego dnia” firma zamawia kosze owoców, które pracownicy znajdują w kuchni lub innej wspólnej przestrzeni. Inicjatywa bywa potocznie nazywana „owocowym czwartkiem”, choć może odbywać się w dowolnym dniu tygodnia, zależnie od firmy. Pizza Day zwykle polega na zamówieniu pizzy dla całego biura albo konkretnego zespołu o ustalonej porze. Z kolei wspólne śniadanie może być przygotowane lub zamówione przez firmę albo przyrządzone przez pracowników, którzy przynoszą wybrane produkty. W biurowej rzeczywistości można spotkać się także z poczęstunkami z okazji urodzin, zakończenia projektu czy świąt.
Jedzenie jest tu zwykle pretekstem do krótkiej przerwy i mniej formalnej rozmowy z osobami, z którymi na co dzień wymienia się głównie służbowe wiadomości. Warto sprawdzić, czy poczęstunek jest przeznaczony dla całego biura, czy tylko dla konkretnego zespołu, pamiętać o osobach, które podejdą później, i zwrócić uwagę na informacje o składnikach oraz alergenach. Nie trzeba częstować się ani tłumaczyć swoich wyborów żywieniowych – można po prostu dołączyć do rozmowy.
Integracje po pracy, czyli afterwork i nieformalne spotkania po godzinach
Afterwork to nieformalne spotkanie organizowane po zakończeniu dnia pracy – na przykład wyjście do kawiarni, restauracji lub innego miejsca w pobliżu biura. Czasem pomysł pojawia się spontanicznie na firmowym czacie, a czasem wydarzenie planuje wcześniej zespół, przełożony lub dział HR. Firmowe spotkania po godzinach mogą też przyjąć formę grilla, kolacji po zakończeniu projektu, jubileuszu czy spotkania świątecznego.
Sposób zaproszenia może podpowiadać, jak potraktować dane spotkanie. Spontaniczna wiadomość na czacie zazwyczaj jest propozycją dla chętnych, natomiast przy wydarzeniu organizowanym z wyprzedzeniem może pojawić się prośba o potwierdzenie obecności. Nie trzeba uczestniczyć w każdym wyjściu, lecz warto odpowiedzieć, jeśli organizator prosi o deklarację.
Aktywności, które mają zbliżyć zespół
Team-building to wydarzenie zaplanowane z myślą o lepszym poznaniu się pracowników i współpracy poza codziennymi zadaniami. Może przyjąć formę warsztatu, gry zespołowej, escape roomu, wspólnego gotowania, aktywności sportowej lub krótkich ćwiczeń podczas spotkania firmowego. Czasem odbywa się w godzinach pracy, a czasem po ich zakończeniu lub podczas kilkudniowego wyjazdu.
Przed wydarzeniem warto dokładnie przeczytać komunikat i sprawdzić miejsce, czas trwania, plan, zasady transportu oraz zalecany strój. Gdy w programie jest park linowy, spływ kajakowy, turniej albo dłuższy spacer, mogą przydać się wygodne ubrania i odpowiednie obuwie. Jeśli ktoś ma ograniczenia zdrowotne, lęk wysokości, nie może brać udziału w danej aktywności lub nie czuje się komfortowo z konkretnym zadaniem, warto zgłosić to wcześniej organizatorowi albo przełożonemu. Często można pominąć wybraną część, dołączyć później albo zaangażować się w innej roli, bez rezygnowania z całego spotkania.
Inne inicjatywy dostępne dla pracowników
Atmosferę biura tworzą również udogodnienia i społeczności, z których pracownicy mogą korzystać na co dzień lub przy wybranych okazjach. Należą do nich:
- strefy relaksu, pokoje gier, biblioteczki i kabiny ciszy, które pozwalają odpocząć podczas przerwy lub na chwilę zmienić otoczenie;
- kluby książki, grupy planszówkowe, zespoły sportowe i ERG (ang. employee resource groups), czyli dobrowolne grupy pracownicze skupione wokół wspólnych doświadczeń, zainteresowań lub potrzeb;
- dni z psem, podczas których pracownicy mogą przyprowadzić zwierzę do biura zgodnie z zasadami firmy.
Korzystając z tych możliwości, trzeba uwzględniać pozostałe osoby: nie zajmować wspólnej przestrzeni na wyłączność, wywiązywać się z zadań przyjętych w grupie oraz pamiętać o osobach z alergią lub lękiem przed zwierzętami. Odpowiedzialność za zachowanie i opiekę nad zwierzęciem przez cały dzień spoczywa na jego właścicielu – nawet jeśli wykonuje swoje zawodowe obowiązki.
Skąd wiedzieć, jakie zasady i zwyczaje obowiązują w danej firmie?
Na początku nie trzeba domyślać się wszystkiego samodzielnie. Informacji o firmowych zwyczajach warto szukać w materiałach onboardingowych, firmowym podręczniku, intranecie, kalendarzu oraz na kanałach w Slacku lub Teamsie.
Gdy komunikat nie podaje wszystkich szczegółów, można zwrócić się do opiekuna stażu, przełożonego albo kogoś z zespołu i zapytać:
- „Na czym dokładnie polega ten team-building?”
- „Czy Casual Friday oznacza u nas całkowicie swobodny strój, czy tylko mniej formalny?”
- „Czy na Pizza Day trzeba się zapisać?”
- „Kto pokrywa koszty spotkania – firma czy uczestnicy?”
- „Czy to wydarzenie jest przeznaczone dla całej firmy, czy tylko dla naszego zespołu?”
National Association of Colleges and Employers (NACE) w opisie kompetencji potrzebnych na początku kariery zalicza zadawanie właściwych pytań i jasną wymianę informacji do umiejętności komunikacyjnych. Dopytanie o zasady nie świadczy więc o braku obycia. Pozwala uniknąć nieporozumień i szybciej odnaleźć się w nowym środowisku.
Obowiązek, zwyczaj czy luźna propozycja?
Nie każda firmowa inicjatywa ma ten sam status. Owoce w kuchni, strefa relaksu czy klub zainteresowań są zwykle dobrowolne. Szkolenie, spotkanie całej organizacji lub wydarzenie odbywające się w godzinach pracy może natomiast wiązać się z oczekiwaniem obecności, choć sama oficjalna forma zaproszenia jeszcze tego nie przesądza.
Cenną podpowiedzią może być sposób, w jaki wydarzenie zostało zapowiedziane. Wpis w kalendarzu służbowym, informacja od przełożonego o udziale zespołu czy punkt uwzględniony w planie dnia sugerują bardziej formalny charakter. Formularz zgłoszeniowy albo prośba o potwierdzenie obecności mogą jednak służyć wyłącznie ustaleniu liczby miejsc, transportu lub posiłków. Luźna wiadomość na czacie zwykle oznacza propozycję dla chętnych. Jeśli mimo tych wskazówek status spotkania lub inicjatywy nadal nie jest jasny, warto dopytać i w razie rezygnacji poinformować o niej z odpowiednim wyprzedzeniem.
Krótkie odpowiedzi, które pomagają uniknąć niezręczności
Na początku pracy warto skorzystać z wybranych firmowych zaproszeń. Wspólne śniadanie, afterwork czy spotkanie zespołu pozwalają szybciej poznać współpracowników, sposób komunikacji i niepisane zasady panujące w firmie. Nie trzeba pojawiać się na każdym wydarzeniu ani zostawać do końca, ale sam udział może ułatwić wejście w zespół. Zaproszenie można potwierdzić prostym komunikatem: „Dzięki za zaproszenie, chętnie dołączę” albo „Będę, ale mogę zostać tylko do 20.00”.
Zdarzają się jednak sytuacje, w których termin nie pasuje, forma spotkania budzi dyskomfort albo po prostu nie ma się ochoty brać udziału. W takich sytuacjach przydaje się asertywność. Najlepiej odpowiedzieć krótko i uprzejmie: „Dzięki za zaproszenie, dziś nie dam rady, ale chętnie dołączę innym razem”. Jeśli problem dotyczy tylko jednej aktywności, można napisać: „Nie czuję się dobrze w tej formule. Czy mogę dołączyć do pozostałej części spotkania?”.
Biurowe zwyczaje to nie egzamin z dopasowania
Na początku część firmowych zwyczajów może wydawać się niejasna, a nawet stresująca. Z czasem łatwiej rozpoznać, które zaproszenia są luźną propozycją, które wymagają odpowiedzi, a które stanowią część dnia pracy. Nie trzeba od razu znać wszystkich niepisanych zasad ani uczestniczyć w każdej inicjatywie.
Najważniejsze jest uważne czytanie komunikatów, zadawanie konkretnych pytań i wcześniejsze informowanie o swoich decyzjach. Dzięki temu można stopniowo poznawać kulturę firmy, korzystać z wybranych inicjatyw i jednocześnie zachować własne granice.
Źródła:
- https://eobuwie.com.pl/ – Jak stworzyć set w stylu business casual? Przewodnik dla niej i dla niego
- Dress code w miejscu pracy. Dlaczego jest ważny? – Zielona Linia
- The U.S. Surgeon General’s Framework for Workplace Mental Health & Well-Being – U.S. Department of Health and Human Services (HHS)
- Social Connection and Worker Well-being – CDC/NIOSH
- An Urgent Call to Address Work-related Psychosocial Hazards and Improve Worker Well-being – CDC/NIOSH
- Organizational Culture and Onboarding – University of Minnesota Office of Human Resources
- What is Career Readiness? – National Association of Colleges and Employers (NACE)
Autor: J.W.





