fbpx

Zaczynasz praktyki? Zadbaj o dobry start

Kończy się sesja i nadchodzą wakacje, a wraz z nimi czas pierwszych doświadczeń zawodowych. To moment, który może wywoływać stres, szczególnie gdy trzeba odnaleźć się w nowym środowisku, poznać ludzi, nauczyć się zasad i wejść w codzienność zespołu. Praktyki nie są jednak egzaminem z bycia ekspertem. Są przede wszystkim sprawdzianem zawodowych nawyków – punktualności, dokładności, komunikacji, samodzielności oraz odpowiedzialności wobec innych.

W badaniu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju Niedopasowanie kompetencyjne w programach wsparcia studentów i doktorantów wskazano, że młodzi kandydaci do pracy potrzebują rozwijać kompetencje związane m.in. z logicznym myśleniem, podejmowaniem wyzwań, samodzielnością, zaangażowaniem, komunikatywnością i kreatywnością. Praktyki są jednym z pierwszych momentów, w których można je ćwiczyć poza uczelnią, przy zadaniach, terminach, informacji zwrotnej i codziennej współpracy. Dlatego warto wiedzieć, czego unikać, aby ten czas nie skończył się wyłącznie formalnym zaliczeniem, lecz zostawił po sobie doświadczenie, które można później wykorzystać podczas rekrutacji.

Błąd nr 1: czekasz tylko na gotowe polecenia

Pierwsze dni praktyk zazwyczaj polegają na wdrożeniu. Nowa osoba w firmie poznaje zespół, narzędzia, zasady współpracy oraz podstawowe obowiązki. Na tym etapie potrzeba jasnych instrukcji jest zupełnie naturalna. Trudności pojawiają się wtedy, gdy przez kolejne tygodnie utrzymuje się tryb oczekiwania na dokładne wytyczne przy każdej czynności. Taka postawa bardzo szybko hamuje rozwój. Utrudnia zrozumienie rytmu pracy zespołu i sprowadza rolę uczącego się do biernego czekania na polecenia.

Co ważne, wykazywanie inicjatywy wcale nie oznacza samowolnego realizowania projektów poza ustaleniami. Chodzi raczej o uważność na to, co dzieje się wokół. Kiedy zadanie jest skończone, nie trzeba czekać w ciszy na kolejne polecenie. Można po prostu poinformować o tym odpowiednią osobę w przyjętym kanale komunikacji i zapytać, co warto zrobić dalej. Na przykład „Zestawienie jest już gotowe i sprawdzone. Mogę teraz przejść do porządkowania plików czy zająć się czymś pilniejszym?”. Albo „Skończyłem weryfikację listy kontaktów. Mam przygotować krótkie podsumowanie, czy jest teraz coś ważniejszego do zrobienia?”.

Taka wiadomość wysłana do opiekuna sygnalizuje gotowość do odciążenia zespołu. Jednocześnie daje do zrozumienia, że praktykant nie udaje doświadczonego specjalisty, tylko chce uczyć się przez codzienne działanie. Dzięki temu łatwiej budować zaufanie i stopniowo dostawać zadania wymagające większej samodzielności.

Błąd nr 2: traktujesz praktyki jak odhaczanie godzin

Praktyki zwykle są częścią programu studiów, ale nie powinny sprowadzać się do samego zaliczenia wymaganej liczby godzin. Samo pojawienie się w firmie, urzędzie, organizacji czy instytucji nie oznacza jeszcze zaangażowania. Na początku ktoś poświęca czas, żeby wprowadzić praktykanta w zadania, przedstawić mu zespół, pokazać narzędzia, wyjaśnić kontekst i odpowiedzieć na pytania. Później ktoś sprawdza efekty pracy, poprawia błędy i pomaga zrozumieć, co następnym razem zrobić lepiej.

Dlatego duże znaczenie ma to, jak praktykant funkcjonuje na co dzień. Spóźnianie się, znikanie bez informacji, przeciąganie zadań, przeglądanie telefonu czy praca tylko wtedy, gdy ktoś patrzy, szybko osłabiają zaufanie. Praktykant nie musi działać na poziomie doświadczonego pracownika. Powinien jednak być obecny, punktualny, przewidywalny i uczciwy wobec osób, z którymi pracuje. Jeśli czegoś nie rozumie, mówi o tym. Jeśli widzi, że nie zdąży wykonać zadania – uprzedza. A jeśli popełni błąd, nie ukrywa go przed opiekunem.

Przy takim podejściu praktyki mają większą wartość niż samo zaliczenie godzin. Zespół szybciej widzi, że warto angażować praktykanta w kolejne zadania, a student wychodzi z praktyk z czymś więcej niż podpisem w dokumentach – przykładami zadań, sytuacji i umiejętności, o których może później opowiedzieć podczas rozmowy rekrutacyjnej.

Błąd nr 3: robisz zadania niedokładnie, myśląc, że „to tylko praktyki”

Na początku drogi zawodowej praktykant często dostaje zadania pomocnicze. Może to być sprawdzenie danych, przygotowanie tabeli, uporządkowanie folderu, aktualizacja bazy kontaktów, research albo opisanie materiałów. Nie zawsze są to zadania efektowne, ale każde z nich ma znaczenie dla czyjejś dalszej pracy. Dlatego nie można traktować ich jak czegoś, co można zrobić niedbale.

Nawet małe zadania są zazwyczaj częścią większej całości. Jeśli dane są błędne, plik ma niejasną nazwę, tabela jest niespójna, a opis nie zawiera ważnych informacji, ktoś z zespołu musi później do tego wrócić i poprawić pracę po praktykancie. Zamiast odciążyć innych, zadanie tworzy wówczas dodatkowe zamieszanie.

Staranność to jeden z najłatwiejszych sposobów na budowanie zaufania w nowym miejscu. Nie wymaga wieloletniego doświadczenia, tylko uważności na szczegóły. Warto sprawdzić pracę przed oddaniem, dopytać o format, zapisać zasady nazywania plików i upewnić się, kto będzie później korzystał z efektu zadania. Dla zespołu liczy się nie to, czy praktykant od pierwszych dni pracuje przy dużym projekcie, lecz to, czy po jego pracy jest mniej poprawek, pytań i chaosu.

Błąd nr 4: pytasz, zanim sprawdzisz podstawy

Pytania na praktykach są potrzebne. Nowe miejsce ma własne procedury, skróty, narzędzia i niepisane zasady, których nie da się znać od pierwszego dnia. Warto jednak pamiętać, że opiekun praktyk zwykle ma też swoje zadania, spotkania i terminy. Jeśli każda wątpliwość od razu trafia do niego osobno, łatwo przerwać mu pracę i oderwać go od bieżących obowiązków, nawet gdy intencje praktykanta są dobre.

Dlatego przed zadaniem pytania dobrze jest sprawdzić dostępne materiały: wiadomość e-mail, notatki, instrukcję albo wcześniejszy przykład. Inaczej brzmi pytanie „Co mam zrobić?”, gdy dokładny opis zadania jest już w wiadomości od opiekuna, a inaczej „Przejrzałem instrukcję i poprzedni przykład. Rozumiem, że mam uzupełnić dane w tej kolumnie, ale nie mam pewności, czy uwzględniać też rekordy archiwalne”. Podobnie przy problemie technicznym lepiej powiedzieć „Próbowałem uruchomić program do ewidencji, sprawdziłem login i połączenie z VPN, ale nadal pojawia się komunikat o braku dostępu. Czy mam zgłosić to do IT, czy jest jeszcze coś, co powinienem sprawdzić po swojej stronie?”. W obu przypadkach praktykant pokazuje, że wykonał pierwszy krok, szanuje czas drugiej osoby i umie dokładnie nazwać miejsce, w którym się zatrzymał.

Pomaga też ustalenie, kiedy najlepiej wracać z pytaniami. Czasem opiekun woli krótką rozmowę pod koniec dnia, czasem wiadomość z kilkoma punktami, a czasem pytanie od razu, jeśli bez odpowiedzi zadanie nie może ruszyć dalej. Po każdym nowym zadaniu warto zapisać trzy rzeczy: co jest do zrobienia, na kiedy i w jakiej formie trzeba oddać gotowy materiał. Dzięki temu mniej spraw ginie po drodze, a rozmowa z opiekunem jest bardziej konkretna.

Błąd nr 5: mylisz świeże spojrzenie z pouczaniem zespołu

Praktykant często widzi rzeczy, do których zespół zdążył się już przyzwyczaić. Może zauważyć, że pewne czynności się dublują, jeden etap często się opóźnia, pliki są zapisywane w różnych miejscach albo kilka osób sprawdza te same dane. To cenna obserwacja, ale pod jednym warunkiem – zanim student zgłosi pomysł, powinien najpierw zrozumieć, jak działa cały proces i dlaczego wygląda właśnie tak.

Czasem osoba z zewnątrz naprawdę widzi coś, co umyka przy codziennej pracy. Może zauważyć, że w zespole administracyjnym lub logistycznym nadanie paczki z innego punktu, o innej porze dnia albo po zmianie kolejności zadań skróciłoby cały proces. Podobnie może wychwycić, że wspólny wzór nazwy pliku ułatwiłby późniejsze szukanie dokumentów, a krótka checklista ograniczyłaby liczbę poprawek w tabeli. Problem nie leży wtedy w samej obserwacji, tylko w sposobie jej podania. Inaczej brzmi komunikat „źle to robicie”, a inaczej „Zauważyłem, że ten etap często się wydłuża. Czy dobrze rozumiem, że najwięcej czasu zajmuje sprawdzenie danych?”.

Świeże spojrzenie nie musi oznaczać krytyki. Najbezpieczniej zacząć od pytania, a dopiero później przejść do propozycji. Można powiedzieć „Mam jedną obserwację, ale najpierw chciałbym upewnić się, czy dobrze rozumiem ten proces. Czy mogę pokazać, gdzie moim zdaniem pojawia się opóźnienie?”. Albo „Zauważyłem, że przed rozpoczęciem zadania kilka osób sprawdza te same informacje. Czy lista kontrolna mogłaby pomóc w ograniczeniu liczby poprawek? Mogę przygotować szkic, jeśli to się przyda”.

W ten sposób praktykant pokazuje, że myśli o usprawnieniu pracy, a nie ocenia zespół z boku. To ważne, ponieważ w pracy liczy się nie tylko sam pomysł, ale też sposób rozmowy o nim.

Co można wynieść z praktyk do CV i rozmowy rekrutacyjnej?

Podczas praktyk warto zwracać uwagę nie tylko na to, jakie zadania udało się wykonać, lecz także na sytuacje, w których coś poszło lepiej niż na początku. Może to być sprawniej przygotowany tekst, dobrze zadane pytanie, samodzielnie wychwycony błąd albo poprawka wprowadzona po informacji zwrotnej. Z takich przykładów później łatwiej zbudować konkretny opis doświadczenia.

Sama nazwa firmy i termin praktyk mówią w CV niewiele. Rekruter chce zwykle zrozumieć, czym student się zajmował, z jakich narzędzi korzystał, czego się nauczył i jak radził sobie z zadaniami. Dlatego pod koniec praktyk warto wrócić do zebranych przykładów i poprosić opiekuna o krótkie podsumowanie. Można zapytać, co było mocną stroną, nad czym warto jeszcze pracować i które zadania warto opisać w CV.

Taka rozmowa pomaga spojrzeć na praktyki nie jak na zbiór pojedynczych obowiązków, ale jak na pierwsze doświadczenie, o którym da się opowiedzieć podczas rekrutacji. Dokładne sprawdzenie danych można wtedy pokazać jako rzetelność i pracę z informacją, dobre pytanie po sprawdzeniu kontekstu jako komunikację i odpowiedzialność, a poprawienie zadania po informacji zwrotnej jako gotowość do uczenia się i współpracy.

Po czym poznać dobrze wykorzystane praktyki?

Dobrze wykorzystane praktyki nie muszą kończyć się dużym projektem ani ofertą pracy. Często ich wartość widać w tym, że student lepiej rozumie codzienność zespołu, sprawniej wykonuje zadania, wie, kiedy dopytać, a kiedy najpierw sprawdzić dostępne informacje. Zaczyna też widzieć, że punktualność, dokładność i jasna komunikacja są częścią pracy, a nie dodatkiem do niej.

Właśnie w takich sytuacjach rozwijają się kompetencje składające się na career readiness, opisywane przez National Association of Colleges and Employers jako przygotowanie do wejścia do pracy i dalszego rozwijania kariery. Praktyki pozwalają ćwiczyć te kompetencje wcześnie, przy zadaniach, rozmowach z opiekunem, poprawkach po informacji zwrotnej i współpracy z innymi. Jeśli student potrafi po praktykach powiedzieć, czego spróbował, co poprawił i w czym zrobił postęp, ten czas nie był tylko formalnością do zaliczenia.

Źródła:

Autor: J.W.

Więcej aktualności

Wysoki kontrast
Rozmiar czcionki